Kerakli asboblar
- Temir o'zak (po'lat sterjen);
- Mis sim (izolatsiyali, d≈0,3 mm);
- Tok manbai;
- Reostat;
- Ammeter;
- Metal qismlar (qog'oz qisqich, temir kukunlar).
Nazariy asoslar
B ∝ n · I (n — o'ramlar soni, I — tok kuchi)
Elektromagnit: O'ram sonini ko'paytirganda yoki tok kuchini oshirganda magnit maydon kuchayadi. O'zakli solenoid magnit maydonini ko'p marta kuchaytiradi. Bu tajribada elektromagnit tortgan jismlar soni orqali kuch baholanadi.
Ishni bajarish tartibi
1-qadam
Temir o'zakka n₁ = 50 marta mis sim o'raladi. Tok manbai va ammetrga ulanadi.
2-qadam
Tok yoqiladi (I₁). Elektromagnit tortgan metal qismlar soni sanab, jadvalga yoziladi.
3-qadam
Tok kuchi reostat bilan oshiriladi (I₂). Tortish kuchi o'zgarishi kuzatiladi.
4-qadam
O'ram soni n₂ = 100 ga ko'paytiriladi. Xuddi shunday o'lchashlar takrorlanadi.
5-qadam
I va n ga bog'liq magnit kuch o'zgarishi jadvalga kiritiladi. Xulosa chiqariladi.
O'lchov natijalari jadvali
| # | O'ramlar soni n | I, A | Tortilgan qismlar soni | Kuzatuv |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 50 | I₁ (kichik) | ||
| 2 | 50 | I₂ (katta) | ||
| 3 | 100 | I₁ (kichik) | ||
| 4 | 100 | I₂ (katta) |