Kerakli asboblar
- Shisha trubka (bir uchi yopiq);
- Millimetrik chizg'ich;
- Termometr;
- Suv hammomi (qizdirgich bilan);
- Stativ va qisqich.
Nazariy asoslar
V / T = const ⟹ V₁/T₁ = V₂/T₂ (p = const)
Gey-Lyussak qonuni: Bosim doimiy bo'lganda ideal gazning hajmi mutlaq haroratga to'g'ri proporsional. Trubkadagi havo ustunining uzunligi h hajmga proporsional (V = S·h), shuning uchun h/T = const tekshiriladi.
Ishni bajarish tartibi
1-qadam
Trubka vertikal holatda stativga mahkamlanadi. Xona harorati T₁ (K) va havo ustunining uzunligi h₁ o'lchanadi.
2-qadam
Trubka suv hammomiga joylashtiriladi. Suv asta-sekin qizdiriladi.
3-qadam
Har 5°C da harorat T va ustun uzunligi h o'lchanib jadvalga yoziladi.
4-qadam
h/T nisbat har qatorda hisoblanadi. Doimiylik tekshiriladi.
5-qadam
h = f(T) grafigi chiziladi. To'g'ri chiziq koordinata boshidan o'tishi kerak. Xulosa chiqariladi.
O'lchov natijalari jadvali
| # | t, °C | T = t + 273, K | h, mm | h/T, mm/K |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ||||
| 2 | ||||
| 3 | ||||
| 4 | ||||
| 5 |